على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2528

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فراتر ( far tar ) ا . پ . نام يكى از پادشاهان قديم . فراتر ( far - tar ) م ف . پ . نزديكتر . و بالاتر . و عقب‌تر . و فراتر شدن : بالاتر شدن . و رسيدن بمقام و جايگاه بالاتر . و مايل شدن بافزونتر و بالاتر . فراته ( for te ) ا . پ . باسدق و آن حلوائى است كه از آب انگور و نشاسته و آرد گندم پزند و آن را برشته‌اى كه بر آن مغز بادام و يا مغز گردو كشيده باشند مانند شمع بريزند . فراتين ( far tin ) ا . پ . آسمانى . و فراتين نواد : كلام آسمانى . فراثة ( for sat ) ا . ع . آنچه در شكم و شكنبهء حيوانات باشد . فراج ( farr j ) ص . ع . دوركنندهء غم و اندوه . فراچنگ ( far - cang ) م ف . پ . در چنگ . و فراچنگ آوردن : در چنگ آوردن و بچنگ آوردن و در دست گرفتن . فراح ( far h ) ا . ع . شادى و خرمى و شادمانى و سرور . و شوخى و بىپروائى . و ولگردى . فراحناك ( far h - n k ) ص . پ . فرحناك . فراحى ( far h ) ع . ج . فارح . فراخ ( far x ) ص . پ . گشاد و وسيع و عريض و پهن . و بسيار و فراوان . و ارزان و كم بها . و سال فراخ : سال با فراوانى . و فراخ رفتن : گامهاى گشاد برداشتن و و بشتاب رفتن . فراخ ( fer x ) ع . ج . فرخ . فراخا ( far x ) ا . پ . فراخى و گشادى و پهنى و وسعت و عرض . و جاى گشاده . و محل فراخى و گشادى . فراخ آبروئى ( far x - bru'i ) ا . پ . خوشى با بركت و زندگانى خرم . فراخ آستين ( far x - stin ) ص . پ . جوانمرد و صاحب همت و كريم و سخى و بخشنده . فراخ‌بال ( far x - b l ) ص . پ . آسوده خاطر و خاطرجمع . فراخ بر ( far x - bar ) ص . پ . فراخ سينه . فراخ‌بين ( far x - bin ) ص . پ . آنكه همهء چيزها را برابر و يكسان مىبيند . فراخ پيشانى ( far x - pic ni ) ص . پ . آنكه داراى پيشانى پهن و فراخ باشد . فراختن ( far xtan ) ف م . پ . افراختن و بلند ساختن و بالا بردن . فراخ حوصلگى ( far x - havsalagi ) ا . پ . نجابت و شرافت و بزرگوارى . فراخ حوصله ( far x - havsale ) ص . پ . بزرگ حوصله و با تحمل و بردبار . فراخ دست ( far x - dast ) ص . پ . جوانمرد و سخى و صاحب همت و بخشنده و كريم . فراخ دستى ( far x - dasti ) ا . پ . جوانمردى و كرم و سخاوت . و مالدارى و دولت . و توانائى و قدرت . فراخ دهانه ( far x - dah ne ) ص . پ . چيزى كه دهان آن گشاد و فراخ باشد مانند ظرف و نهر . فراخ دهن ( far x - dahan ) ص . پ . پرگو و پوچ‌گو . و هرزه چانه و بدزبان . فراخ رفتن ( far x - raftan ) ف ل . پ . بشتاب و تعجيل رفتن . فراخ‌رو ( far x - rav ) ص . پ . بتعجيل و شتاب رونده . و كسى كه از حد خود بيرون رود . و مسرف و هرزه خرج . فراخ‌رو ( far x - ru ) ص . پ . گشاده‌رو و شكفته و خندان . و آنكه پيوسته بعيش و عشرت گذراند . و كسى كه با مردم خوشروئى و خوش خلقى كند . فراخ روزى ( far x - ruzi ) ص . پ . كسى كه اسباب آسايش و گذران او از همه جهة فراهم باشد . فراخ روى ( far x - ravi ) ا . پ . اسراف و خرج بىاندازه و هرزه خرجى . فراخ‌روى ( far x - ruy ) ص . پ . گشاده روى و بشاش و خوش ديدار . فراخ سال ( far x - s l ) ا . پ . سال با فراوانى و ارزانى و سال پر حاصل . فراخ‌سالى ( far x - s li ) ا . پ . ارزانى و فراوانى . و فراخ سالى يافتن : بسيار عيش كردن و كامياب شدن . فراخ سخن ( far x - soxan ) ص . پ . هرزه چانه و پرگو و ياوه‌گو . و آنكه از ديگران بد مىگويد . فراخ‌كام ( far x - k m ) ص . پ . مال دار و توانگر . و كامران و سعادتمند . و شتابان و جلد . فراخ‌گام ( far x - g m ) ص . پ . اسبى كه فاصلهء ما بين قدمهاى آن گشاد بود . فراخ‌مايه ( far x - m ye ) ص . پ . آزموده و داراى فراست و مهارت بسيار . فراخنا ( far x - n ) ا . پ . پهنى و گشادگى و وسعت و فراخا و فراخى . فراخناك ( far x - n k ) ص . پ . جاى گشاد و فراخ و عريض . فراخور ( far - xor ) ا . پ . شايسته و لايق و سزاوار و روا . و موافق و مناسب و مطابق و مساوى . و مطابق در اندازه . و فراخور آمدن : برابر شدن و مساوى گشتن . و موافق بودن و مطابق گشتن . و لايق شدن . و پسنديده شدن و مقبول گشتن و مناسب شدن و سزاوار گشتن . فراخه ( far xe ) ا . پ . لرزه و لرزش